به گزارش سرویس جهان مشرق، یکی از حساس‌ترین و گران‌قیمت‌ترین دارایی‌های هوایی ارتش تروریست آمریکا که در جریان تهاجم نظامی به ایران با یک چالش جدی و بی‌سابقه مواجه شد، ناوگان پهپادهای ام‌کیو-۹ ریپر است.

این پرنده‌های رزمی که ستون فقرات عملیات شناسایی و ضربتی آمریکا محسوب می‌شوند، در مواجهه با پدافند هوایی ایران، تلفات سنگینی را متحمل شده‌اند که معادلات نظامی این جنگ را دستخوش تغییر کرده است.

پهپاد ام‌کیو-۹ ریپر (MQ-۹ Reaper) که توسط شرکت "جنرال اتمیکس" ساخته شده، یک پهپاد رزمی-شناسایی دورپرواز (RPA) در ارتفاع متوسط تا بالا با قابلیت ماندگاری طولانی است. این پهپاد نسل جدیدتر و توانمندتر از مدل قبلی خود، ام‌کیو-۱ پرداتور، محسوب می‌شود.

از نظر ابعاد و مشخصات پروازی، ام‌کیو-۹ ریپر پرنده‌ای نسبتاً بزرگ است؛ به طوری که طولی برابر با ۱۱ متر و ارتفاعی در حدود ۳٫۸ متر دارد. وزن خالی این پهپاد ۲,۲۲۳ کیلوگرم بوده، اما در حالت آماده به پرواز با حداکثر وزن برخاست، به ۴,۷۶۰ کیلوگرم می‌رسد و ظرفیت حمل محموله‌ای تا ۱,۷۴۶ کیلوگرم را داراست.

از نظر عملکرد فنی، این پهپاد توانایی صعود تا سقف ۵۰,۰۰۰ پایی (بیش از ۱۵ کیلومتر) را داشته و با استقامتی بالغ بر ۲۷ ساعت و سرعتی معادل ۲۴۰ گره دریایی، مأموریت‌های طولانی‌مدت را انجام می‌دهد.

مهمات هدایت‌شونده و سامانه‌های پیشرفته‌ای همچون دوربین‌های تمام‌دید، رادار دهانه مصنوعی و ارتباطات ماهواره‌ای نیز تجهیزات اصلی این پرنده را تشکیل می‌دهند. این پهپاد می‌تواند به انواع مهمات هدایت‌شونده از جمله بمب‌های هدایت‌شونده لیزری سری Paveway مسلح شود.

وظایف در ارتش تروریست آمریکا و کارکرد در جنگ علیه ایران

ام‌کیو-۹ ریپر یک پهپاد چندمنظوره است که در نیروی هوایی آمریکا مأموریت‌های متنوعی را انجام می‌دهد. این مأموریت‌ها شامل شناسایی، نظارت و کسب اطلاعات (ISR)، پشتیبانی نزدیک هوایی، جستجو و نجات رزمی، حمله دقیق و هدایت هدف برای سایر جنگنده‌ها می‌شود.

در جنگ اخیر علیه ایران، فرماندهی سنتکام این پهپاد را به عنوان "شاید ارزشمندترین بازیگر" در جنگ هوایی معرفی کرده است. بر اساس گزارش‌ها، ناوگان MQ-۹ در این جنگ بیش از ۴ هزار عملیات شناسایی و رزمی انجام داده و شاکله اصلی حملات علیه ایران بوده است. نقش اصلی آن، شناسایی و هدف‌گیری لانچرها و سکوهای پرتاب موشک‌های ایران بوده است.

تعداد پهپادهای در اختیار آمریکا و آمار سرنگونی

ناوگان آمریکا:

بر اساس اسناد بودجه رسمی، نیروی هوایی آمریکا در ابتدای سال مالی ۲۰۲۶ (که از اکتبر ۲۰۲۵ آغاز می‌شود) دارای ۱۶۵ فروند پهپاد MQ-۹A بوده است. این تعداد نسبت به ۲۳۱ فروند در ابتدای سال مالی ۲۰۲۵ کاهش چشمگیری داشته است.

تعداد سرنگون‌شده توسط ایران:

گزارش‌های متعددی از ابتدای جنگ در فوریه ۲۰۲۶ تا کنون، حاکی از تلفات سنگین این پهپادهاست:

بر اساس گزارش بلومبرگ، ارتش آمریکا تا اواخر ماه مه ۲۰۲۶، ۳۰ فروند از این پهپادها را در درگیری با ایران از دست داده است که معادل نزدیک به یک‌پنجم کل ناوگان پیش‌ازجنگ آن بوده و ارزشی بالغ بر یک میلیارد دلار داشته است.

سرویس تحقیقات کنگره آمریکا در گزارشی در اوایل ماه مه، تلفات را ۲۴ فروند MQ-۹ به علاوه یک فروند MQ-۴C دیگر تخمین زده است.

به دنبال این تلفات، ناوگان MQ-۹ نیروی هوایی از ۱۶۵ فروند در ابتدای سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۳۵ فروند کاهش یافته است. این عدد به طور قابل توجهی کمتر از حداقل ۱۸۹ فروندی است که نیروی هوایی برای خود تعیین کرده بود.

تأثیر بر قدرت تهاجمی آمریکا

سرنگونی ده‌ها فروند از پهپادهای MQ-۹ تأثیرات عمیق و چندوجهی بر توان تهاجمی آمریکا داشته است:

۱. کاهش چشمگیر توان عملیاتی: با از دست دادن نزدیک به ۳۰ فروند از مهم‌ترین دارایی‌های شناسایی و ضربتی خود، توانایی آمریکا در شناسایی به‌موقع اهداف متحرک مانند لانچرهای موشکی ایران و همچنین اجرای حملات دقیق و مستمر به شدت کاهش یافته است. این پهپادها ستون فقرات عملیات اطلاعاتی و رزمی آمریکا در منطقه محسوب می‌شدند.

فیلمی از نمونه عملیات ام‌کیو۹ ریپر:

۲. مشکل جدی در جایگزینی: بزرگترین چالش، عدم توانایی در جایگزینی سریع این پهپادهاست، زیرا تولید مدل MQ-۹A متوقف شده است. نیروی هوایی آمریکا به دنبال خرید پهپادهای استفاده‌نشده از شرکت سازنده است، اما کم‌تر از ۱۰ فروند از این پهپادها در دسترس است. این موضوع سوالات جدی در مورد توانایی کوتاه‌مدت آمریکا برای جبران این تلفات ایجاد کرده است.

۳. افزایش هزینه‌های جنگ: هزینه تعمیر و جایگزینی تجهیزات از جمله این پهپادها، بودجه پیش‌بینی‌شده برای عملیات نظامی علیه ایران را از ۲۵ میلیارد دلار به ۲۹ میلیارد دلار افزایش داده است.

۴. تغییر در معادلات نظامی: سرنگونی موفق این پهپادها توسط سامانه‌های پدافندی ایران، آسیب‌پذیری این دارایی گران‌قیمت را در برابر دفاع هوایی مدرن به اثبات رسانده است. این موفقیت، تصویر امنیت و برتری هوایی پیشین آمریکا در منطقه را با چالش جدی مواجه کرده و نشان داده که دوران پرواز بدون هزینه این پهپادها به پایان رسیده است.

ذکر این نکته بسیار مهم است که ارتش تروریست آمریکا، که در جنگ با ایران، دروغگویی و سانسور سنگین را هم به مجموعه رذایل خود افزوده، صرفا آمار پهپادهای ام‌کیو۹ سرنگون‌شده توسط پدافند ایران را، که عمدتا فیلم آن‌ها نیز توسط شبکه پدافند یکپارچه نیروهای مسلح منتشرشده، اعلام می کند، این در حالی است که تعداد بسیار زیادی از این پهپادها روی زمین و در آشیانه‌های نگه‌داری در پایگاه‌های تروریستی آمریکا در منطقه، توسط موشک‌ها و پهپادهای سپاه و ارتش منهدم شده‌اند. به بیان دیگر، اوضاع موجودی این نوع پهپاد راهبردی و بسیار گران‌قیمت آمریکا بسیار خراب‌تر از آمار اعلامی است.

در مجموع، این تلفات سنگین نه تنها یک ضربه مالی و لجستیکی به آمریکا وارد کرده، بلکه به طور مستقیم چرخه شناسایی-هدف‌گیری-حمله آن را مختل ساخته و ناگزیر از شدت و تداوم حملات هوایی علیه ایران در ادامه جنگ خواهد کاست و البته، با تعدیل یکی از مهم‌ترین تهدیدات علیه لانچرها و سکوهای پرتاب، قدرت آتش ایران را به طرز معناداری تقویت خواهد کرد.